Van Depremi ve İstanbul Elden Gitmeden…
Van ve ülkemizdeki depremlerde genel olarak binalardaki hasar sebeplerine baktığımızda; Kaçak ve ruhsatsız yapılar, kalitesiz beton ve demir kullanımı, kalitesiz işçilik ve denetim eksikliği olarak karşımıza çıkmaktadır. Buda arsa sahibinden müteahhidine, belediyeden üniversiteye ve merkezi hükümete kadar hepimiz sorumluyuz demektir.
İstanbul’dan meydana gelebilecek bir depremin yol açacağı felaketin hepimiz farkındayız. Farkında olmak zorundayız. Dahası artık ivedilikle bir şeyler yapmakla yükümlüyüz.
Tüm Türkiye Van’ı ihya edebilir, edecektir de fakat İstanbul’da olası bir deprem tüm Türkiye ekonomisini de, hayatı da, Asya-Avrupa bağlantısını da koparacaktır. Kısaca sadece ülkemiz değil tüm dünya etkilenecektir. Bu bağlamda Kentsel dönüşüm uygulamaları bir an önce başlanmalıdır. Özellikle son 50 yılda yapılan plansız, denetimsiz ve kalitesiz yapılaşma bir sihirli değnekle birkaç ayda düzelmeyecektir.
Son 10 yıla baktığımızda İstanbul ‘da uygulama anlamında maalesef bir gelişme olmamıştır. Yasal eksiklik, vatandaşlarımızın kısa vadeli bakışları, yerel yönetimlerin ise tutarlı bir proje sunamamalarından kaynaklı birçok sebep sıralayabiliriz.
Dönüşüm projeleri konuşulmaya başlandığında hep finans problemi ortaya atılmaktadır. Burada yapılması gereken adil, planlı, yoğunluğu fazla arttırmadan ivedilikle gerekli dönüşümü sağlamaktır.
İstanbul’un dönüşümü Türkiye’nin dönüşümü olacaktır.
İstanbul’da hücre hücre kentsel dönüşüm projelerine başlanmalıdır. Kentsel dönüşümler dönüşüme en yakın ve uygun yerlerden başlanmalıdır.
Bu bağlamda TOKİ ve Kiptaş üzerine düşen görevi yapması gerekmektedir. Özellikle TOKİ İstanbul’dan kazandığı gelirleri artık İstanbul’a aktarmalıdır.
Olası en büyük Deprem senaryoları üretilerek planlamalar devamlı güncellenmelidir,
Mevcut bina stokları incelenmeli ve bir an önce mülk sahiplerine binalarının durumları ile bir karne alma zorunluluğu getirilmelidir. Yıkılması gereken binalarla ilgili hızlı kararlar verilmeli ve merkezi ve yerel yönetim burada net tavır ortaya koymalıdırlar. Yanı bir vatandaşımızın bile canının kaybedilmesi iktidarı kaybetmekten daha mühim olmalıdır.
Afet senaryoları içerisinde acil ulaşım yollarının belirlenip (güncellenip), bu yolların açık tutulması için gerekli önlemler mutlaka alınmalıdır. Bu konularda afet senaryoları ve önlemleri kâğıt üzerinde bırakılmayıp, mutlaka hayata geçirilmeli ve denetimi yapılmalıdır. Mevcut durumda içinden çıkılmaz bir durumda olan İstanbul trafiği afet zamanı durumu mutlaka incelenmeli ve gerekli önlemler uygulanmalıdır.
Kamu bina yapımı mutlaka denetim kapsamına alınmalıdır,Olası bir deprem durumunda en çok ihtiyacımız olacak olan ve en güvenli şekilde inşa edilmesi gereken kamu binalarımız mutlaka denetim kapsamına alınmalı ve kontrolleri artırılmalıdır.
Bugün burada, gerek yerel idareden gerekse merkezi hükümetten İstanbul başta olmak üzere deprem riski taşıyan tüm bölgelerde ivedilikle güçlendirme ve yenileme çalışmaları başlatılması gerekir. 1999 Depreminden bugüne geçen 12 yıl süre zarfında gerekli ve yeterli çalışmanın yapılmadığını üzülerek görmekteyiz.
Artık kaybedecek vaktimiz yok. Ve artık “deprem güçlendirme çalışmalarına başlanacak” gibi sözler duymak istemiyoruz. Bizler artık başlangıç tarihi, bitiş tarihi duymak istiyoruz.
Hiç zamana kaybetmeden 5 maddede özetleyebileceğimiz eylem planı derhal hayata geçirilmelidir.
1. Afet Yönetimi eğitimlerinin mahallelerde gerçekleştirilmesi
2. Tüm yapılarda deprem dayanıklılık kontrollerinin yapılması ve hasarlı (dayanıksız) binaların tespit edilmesi
3. Güçlendirilmesi mümkün binaların güçlendirilmesi, mümkün olmayanların ivedilikle yıkılması.
4. Acil durum yolağının tespiti ve açık tutulması (parklanması yasaklanması vs)
5. Bütün olarak dönüşüm gerektiren bölge ve semtlerin tespiti ve yeniden inşaası.
Yarın çok geç olmadan!