Teknik Elemanlar Derneği?nden uzman bir grup uyarıyor: Türkiye'de deprem tedbirleri sadece üstyapıları kapsıyor hâlbuki olası bir depremde yer altı yapıları da en az yerüstü yapılar kadar canımızı yakabilir.

Uzmanlara göre, su, doğalgaz, petrol vs? son derece hayati ihtiyaçları taşıyan boru hatlarının devre dışı kalması hem doğrudan hem de dolaylı olarak can ve mal kaybını arttıracak. Yerleşim merkezlerinde büyük depremler sırasında ortaya çıkabilecek ikincil felaketlerin önlenmesi ve deprem sonrası kurtarma faaliyetlerinin etkin bir biçimde yürütülmesinin sağlanmasının önemine değinen uzmanlar, 1995 yılında Japonya?da meydana gelen Kobe depremi ve 1964?de meydana gelen Anchorage, Alaska depremlerini ders alınması gereken önemli örnekler olarak gösteriyor.

Kobe (17 Ocak 1995 Hyogo-Ken Nanbu) depremi nedeni ile bölgedeki otoyolların 1257 noktasında hasar meydana gelmiş, yaklaşık 1 milyon hanenin suyu, 857 bin hanenin doğalgazı, 916 bin hanenin elektriği ve 410 bin abonenin telefonu kesilmiştir. Depremden sonra aynı anda 234 değişik yerde, özellikle doğagaz kaçağı ve elektrik kontağı nedeniyle yangın çıktığı belirlenmiştir. Toplam yangın adedi 531, yanan saha ise yaklaşık 1 km2 dir. 7000 civarında bina tamamen yanmış birçoğu da yangından hasar görmüştür. 5740 ölünün birçoğunun yangın nedeniyle hayatını kaybettiği kayıtlara geçmiştir.

1964?de Anchorage, Alaska depremi gaz boru hatlarında 200?ün üzerinde, su dağıtım boru hatlarında 100 civarında kopmaya neden olmuştur. Boru hatları hasarlarının çoğu, yer kaymaları ve yer çatlakları dolayısıyla oluşmuştur. 1971?de San Fernando depremi, çeşitli boru sistemlerinde 1400 kopma ile sonuçlanmıştır. San Fernando şehri geçici olarak su, gaz ve kanalizasyon hizmetlerini kaybetmiştir. Yukarı Van Norman Göleti?nin doğu ve batı sahilleri boyunca sıvılaşmadan doğan yanal yayılma; su, gaz ve petrol iletişim hatlarını tahrip etmiştir.1987 Ekvator Depremi Trans-Ekvator boru hattını tahrip etmiştir.

Mavi Akım, Bakü-Tiflis-Ceyhan, Nabucco ve NATO boru hatlarının güzergahında bulunan ülkemiz kendi içerisinde de Melen Çayı ve GAP gibi önemli stratejik yer altı projelerini yürütüyor. Enerji (doğalgaz, petrol, vb.) ve ihtiyaç (su, kanalizasyon, vb.) gereksinimlerini karşılamak için imalatı yapılan bu gömülü boru hatlarının ve kablolama sistemlerinin teknik olarak emniyetinin yasalar ve standartlarla güvence altına alınmasının son derece hayati olduğunu belirten uzmanlar yetkilileri uyarıyor ve çözüm olarak, ?Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik??in alt yapıları da kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmesini ve konu hakkında teknik ve akademik çalışmalar yapılmasını öneriyor.

Bilindiği gibi söz konusu yönetmelik sadece üst yapıyı ele almakta ve alt yapı hakkında herhangi bir maddesi bulunmamaktadır.

Dosyayı İndir